Badanie wody

Badania wody i ścieków są niezbędne w celu zapewnienia właściwej ochrony zasobów wodnych przed różnego rodzaju zanieczyszczeniami.
W zależności od rodzaju kontrolowanej wody konieczne jest przeprowadzenie określonych badań – co jest uregulowane w normach Sanepidu (PSSE i WSEE). Dotyczą one m.in.: wody przeznaczonej pitnej, wody basenowej, wody w kąpieliskach otwartych, wody z ujęć powierzchniowych, wód do celów spożywczych (np. mineralnej, źródlanej). Przeprowadza się też m.in. monitoring wody ze względu na wymogi higieniczne ustanowione przez PZH.
Aby badanie wody i ścieków było efektywne i prawidłowe, konieczne jest wykonywanie go co pewien czas – częstotliwość badań określają rozporządzenia Ministra Zdrowia.
Przykładowo – monitoring przeglądowy należy wykonywać co najmniej raz w roku, a jeśli badanie takie dotyczy wody, z której korzystają firmy działające w różnych branżach – częstotliwość badania określona jest zgodnie ze szczegółowymi wytycznymi, które pozwalają określić stan fizykochemiczny i mikrobiologiczny badanego materiału wodnego.
Niezależnie od wymogów określonych obowiązującymi przepisami badanie wody jest zalecane wówczas, gdy:
•    woda nie jest klarowna, jej smak wskazuje na aktywność patogennych zjawisk, ma nieprzyjemny zapach,
•    po użyciu wody występują reakcje alergiczne,
•    pozostawia rdzawe ślady i naloty w instalacjach.
Badanie przeprowadzamy zgodnie z określonymi parametrami: fizykochemicznymi, mikrobiologicznymi, w zależności od rodzaju próbki wody (wodociągowa, basenowa, mająca kontakt z różnymi instalacjami przemysłowymi itp.).
W przypadku badań przeprowadzanych na zlecenie firm wykonujemy testy wody: przemysłowej, technologicznej czy też chłodniczej i kotłowej.
Każdorazowo woda powinna się wykazywać określonymi cechami: klarownością, brakiem zawiesin, woda nie powinna zawierać w swoim składzie substancji mających negatywny wpływ na funkcjonowanie instalacji i urządzeń (np. czynników korodujących), nie powinna też zawierać gazów.
Wykonujemy badania na potrzeby firm działających w różnych branżach, które muszą korzystać z wody zgodnej z ich wymogami technologicznymi (chodzi tu np. o przemysł spożywczy, farmaceutyczny czy chemiczny).
Zakres badań wody
Wykonujemy badania w różnych zakresach: skróconym, rozszerzonym i pełnym (w zależności od obligatoryjnych i fakultatywnych wytycznych, zgłaszanych przez naszych klientów firmowych) oraz badania specjalne (w przypadku firm działających w niszowych branżach i potrzebujących szczególnych „warunków wodnych”).
Jeśli chodzi o firmy, są to jednak zazwyczaj badania co najmniej na poziomie rozszerzonym.
Badania pełne określają zarówno fizyczne, jak i chemiczne właściwości wody (m.in. zawartość dwutlenku węgla, siarkowodoru, ołowiu, cyjanków, fluoru, fosforanów, rozpuszczonego tlenu, substancji powierzchniowoczynnych, fenolu i in. pierwiastków oraz związków. Badania pełne określają również poziom radioaktywności próbki wodnej.
Równie istotne dla zachowania odpowiednich parametrów wody przemysłowej (i innej) jest właściwe badanie ścieków, czyli wód zanieczyszczonych, zużytych, ale również pochodzących z opadów atmosferycznych, których cechą wspólną jest to, że negatywnie wpływają na jakość wody, korzystną florę i faunę i stanowią „dobre środowisko” do rozwoju mikroorganizmów i związków mogących stanowić zagrożenie epidemiologiczne, zmniejszających wartość użytkową wody (do różnych celów: spożywczych, przemysłowych, rolniczych, rekreacyjnych itp.).
Skład ścieków jest różnorodny i zależy od wielu czynników, m.in. takich jak: środowisko, w którym powstają, stopień uprzemysłowienia, rodzaj wykonywanej produkcji, okres w roku, rodzaj instalacji z którymi ma kontakt woda, efektywność urządzeń i systemów służących do oczyszczania ścieków.
Największym wyzwaniem dla zasobów wodnych są znajdujące się w ściekach związki organiczne, które ulegają szybkiemu procesowi rozkładu, a co się z tym wiąże – szybko utleniają się i „pozbawiają” wodę znacznych zasobów tlenu. Szczególnie problematyczne są związki wykazujące się znaczną toksycznością (np. pestycydy) które wpływają degradująco nie tylko na sam stan wody, ale również możliwości jej samooczyszczania się.
Problemem jest także za duże zasolenie i zakwaszanie wód – tego rodzaju zasoby stanowią poważny problem w procesie uzdatniania wody, podobnie zresztą jak chorobotwórcze mikroorganizmy obecne w ściekach. Nie można też zapomnieć o substancjach wykazujących działanie radioaktywne.
Określone cechy ścieków pozwalają wyodrębnić ich podstawowe grupy.
Wyróżniamy więc:
•    ścieki gospodarcze (jedne z najczęściej występujących, „produkowane” są m.in. przez gospodarstwa domowe, mogą stanowić poważne zagrożenie epidemiologiczne, gdy dostaną się do wodociągów, są mętne, zawierają wiele czynników chorobotwórczych, takich jak bakterie i wirusy.
•    ścieki przemysłowe. Z uwagi na różnorodność procesów technologicznych związanych z różnymi branżami, trudno nakreślić typowy skład tego rodzaju ścieków. Mogą one zawierać zarówno patogenne związki organiczne, jak i toksyny (np. cyjanki) wiele metali i soli (zazwyczaj ołowiu, kadmu, chromu) które z kolei działają negatywnie na efektywność pracy urządzeń oczyszczających wodę. Wyzwaniem dla oczyszczalni ścieków mogą być także związki utrudniające prawidłową pracę systemów oczyszczania (niektóre zasady czy kwasy).
•    ścieki komunalne. Swoista „mieszanka” ścieków gospodarczych i przemysłowych, typowych dla miast.
•    ścieki opadowe. Mogą zawierać wiele niebezpiecznych substancji, m.in. pestycydy, znajdują się w wodzie opadowej, jednak zanieczyszczenia dostają się do atmosfery w wyniku działalności człowieka – emisji z zakładów przemysłowych, intensywności transportu drogowego, powietrznego.
•    ścieki radioaktywne. Szczególnie niebezpieczne, w związku z tym konieczne jest przeprowadzanie stałej kontroli źródeł, które mogą je wytworzyć i wprowadzić do obiegu wodnego. Zasady kontroli tego rodzaju ścieków są szczególnie rygorystyczne.
Badania ścieków bazują przede wszystkim na określeniu tzw. suchej pozostałości, określającej całkowitą ilość zanieczyszczeń w próbce. Sucha pozostałość to nic innego tylko substancja pozostająca po odparowaniu próbki ścieków i jej wysuszeniu.
Prawidłowo przeprowadzone badanie ścieków pozwala ocenić ich skład i wybrać optymalny sposób oczyszczania, a także zweryfikować efektywność stosowanej metody.